Udar mózgu a osteopatia

PL_Schlaganfall und Osteopathie

10.5.2017 obchodzony jest dzień udaru mózgu w Niemczech, gdzie udar mózgu należy do najczęstszych chorób. Główną przyczyną niedokrwienia mózgu lub ostrego wylewu krwi są oderwane skrzepy i zatory, zwężenia naczyń krwionośnych lub ich pęknięcia. Najważniejszym czynnikiem ryzyka jest nadciśnienie tętnicze. Przez prowadzenie zdrowego stylu życia można w znacznym stopniu zmniejszyć prawdopodobieństwo wystąpienia udaru. Modyfikacja nawyków może dotyczyć między innymi rzucenia palenia, zredukowania nadwagi, wprowadzenia zrównoważonej diety oraz regularnej aktywności fizycznej. W roku 2015 ponad 360000 osób w Niemczech leczonych było stacjonarnie z powodu chorób mózgowo-naczyniowych1.

W mediach nadal można usłyszeć ostrzeżenia przed „nastawianiem” kręgosłupa szyjnego przez ortopedów, chiropraktyków i osteopatów. Argumentuje się, że w wyniku zastosowania impulsu o dużej prędkości może dojść do uszkodzenia tętnic zaopatrujących mózg.

W artykule zatytułowanymUdar po manipulacji odcinka szyjnego? Rozwarstwienie tętnic w odcinku szyjnym: co to takiego i jakie są implikacje dla praktyki? prezentowaliśmy już opinie ekspertów odnośnie ryzyka udaru po wykonaniu technik manipulacyjnych na kręgosłupie szyjnym. Zdaniem autorki Lucy C. Thomas2 rzeczywiste ryzyko wystąpienia udaru w wyniku manipulacji po wykluczeniu istotnych przeciwwskazań może istnieć jedynie w przypadku uszkodzonych już wcześniej naczyń. Przed wykonaniem techniki HVLA (high velocity low amplitude) wykonuje się ryglowanie położonych powyżej i poniżej odcinków kręgosłupa, dzięki czemu zablokowany segment jest precyzyjnie doprowadzany do granicy ruchomości w taki sposób, że wystarcza lekki impuls o bardzo małej amplitudzie, aby za jego pomocą precyzyjnie usunąć specyficzne zablokowanie. Z tego powodu regułą jest niestosowanie dużych sił, które mogłyby uszkodzić zdrową tętnicę. Prawdopodobnie inną przyczyną, która rzadko mogłaby przyczyniać się do wystąpienia udaru, byłoby oderwanie się od ściany naczynia fragmentu powodującego zator i w rezultacie prowadzącego do niedokrwienia mózgu.

W przeglądzie systematycznym Michael J. Haynes i współpracownicy przeanalizowali 5 badań klinicznych poświęconych tematyce udaru i manipulacji. Wszystkie badania charakteryzowały się znaczącymi uchybieniami metodologicznymi (zmienne zakłócające, brak losowości), przez co nie można na ich podstawie mówić o istnieniu lub braku istnienia związku pomiędzy manipulacjami odcinka szyjnego kręgosłupa a rozwarstwieniem tętnic szyi. Ze względu na nie wyjaśnioną sytuację badawczą autorzy zalecają informowanie pacjentów, że w wyniku manipulacji kręgosłupa szyjnego może dochodzić do rzadkich form udarów mózgu, które jednakże mogą wystąpić także podczas zwyczajnych ruchów szyją. Haynes i współpracownicy uważają, że na obecną chwilę nadal brak jest precyzyjnej naukowej analizy kosztów i zysków w odniesieniu do manipulacji odcinka szyjnego. Tym niemniej naukowcy oceniają ryzyko rozwarstwienia tętnicy jako niewielkie pod warunkiem, że przed terapią uwzględnione zostaną wszystkie przeciwwskazania i znane czynniki ryzyka. Wiadomo na przykład, że rotacja kręgosłupa szyjnego bardziej niż inne ruchy – przykładowo zgięcie boczne – powoduje obciążenie tętnic kręgowych. Ryzyko może zostać więc ograniczone poprzez unikanie końcowego ustawienia rotacyjnego głowy. Przeprowadzenie badania USG z Dopplerem tętnic kręgowych byłoby bardzo pomocne przed manipulacją, tym niemniej nie jest ono możliwe jako postępowanie standardowe. Z tego powodu w przypadku niepewności ze strony pacjenta lub terapeuty powinno się zrezygnować z manipulacji na rzecz innych technik, co jednakże należy rozumieć jako ogólną zasadę postępowania, a nie jako dowód na ryzyko związane z omawianą techniką.

 

Piśmiennictwo: Haynes MJ, Vincent K, Fischhoff C, Bremner AP, Lanlo O, Hankey GJ. Assessing the risk of stroke from neck manipulation: a systematic review. International Journal of Clinical Practice. 2012; 66(10): 940-947. doi:10.1111/j.1742-1241.2012.03004.x. Dostępne online pod adresem: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3506737/ (stanę na: 04.05.2017)

[1] Statystyki szpitalne – statystyczne dane diagnostyczne hospitalizowanych pacjentów, Niemiecki Urząd Statystyczny, ICD10: I60-I69 choroby naczyń mózgowych; dostęp internetowy na stronie: gbe-bund.de

[2] Thomas LC. Cervical arterial dissection: An overview and implications for manipulative therapy practice. Man Ther. 2016 Feb;21:2-9. doi: 10.1016/j.math.2015.07.008. Epub 2015 Jul 29.

No Comments

Leave a Comment